Şanlıurfa Mutfağının Az Bilinen Tescilli Lezzetleri: Külünçe, Frenk Çömleği ve Üzlemeli Pilav

Şanlıurfa mutfağı denildiğinde akla ilk olarak kebap ve çiğ köfte gelse de kentin coğrafi işaretli ürünleri arasında oldukça farklı yemekler de yer alıyor. Urfa külünçesi, frenk çömleği, üzlemeli pilav ve pazı boranısı, geleneksel mutfağın daha az tanınan örnekleri arasında bulunuyor.

Şanlıurfa’nın yemek kültürü, yalnızca lokantalarda servis edilen kebap çeşitleriyle sınırlı kalmıyor. Kentin ev mutfağında hazırlanan hamur işleri, tencere yemekleri ve pilavlar da bu kültür içinde önemli bir konuma sahip.

Söz konusu yemeklerin bir kısmına, yöreyle bağlantılı nitelikleri sebebiyle coğrafi işaret tescili verildi.

Tarım ve Orman Bakanlığının 2025 yılı Şanlıurfa Tarımsal Yatırım Rehberi‘nde, kente ait coğrafi işaretli ürünler arasında külünçe, frenk çömleği, üzlemeli pilav ve pazı boranısına da yer veriliyor.

Urfa Külünçesi Nedir?

Külünçe, Şanlıurfa’nın geleneksel hamur işleri arasında bulunuyor.

Çoğunlukla un, yağ ve çeşitli baharatlar kullanılarak hazırlanan külünçe, kendine has aromasıyla tanınıyor.

Tariflerde yer alan baharatların türü ve miktarı, yöresel hazırlanış şekline göre farklılık gösterebiliyor.

Külünçe, bilhassa çayla birlikte tüketilen geleneksel lezzetlerden biri olarak öne çıkıyor.

Frenk Çömleği Nasıl Bir Yemek?

Urfa frenk çömleği, kentin tescilli yöresel yemekleri arasında yer alıyor.

Yemeğin yapımında domates ve et gibi malzemelerden yararlanılıyor. Geleneksel hazırlanışında ise çömlekte pişirme yöntemi ön plana çıkıyor.

Çömlekte pişirilen yemekler, Şanlıurfa mutfağındaki eski pişirme alışkanlıklarının örnekleri arasında kabul ediliyor.

Frenk çömleği de bu geleneği yansıtan yemeklerden biri olarak dikkat çekiyor.

Üzlemeli Pilavı Farklı Kılan Özellik

Üzlemeli pilav, Şanlıurfa’nın tatlı ve tuzlu lezzetleri bir araya getiren yemeklerinden biri olarak biliniyor.

Yemeğin hazırlanması sırasında pirinç pilavına eşlik eden etli ve meyveli bir karışım kullanılıyor.

Bu özellik, üzlemeli pilavı klasik sade pilav çeşitlerinden ayırıyor.

Yöresel sofralarda özellikle misafirlere ikram edilen yemekler arasında yer alabiliyor.

Pazı Boranısının Hazırlanışı

Şanlıurfa mutfağında boranı çeşitleri önemli bir yer tutuyor.

Pazı boranısı, adından da anlaşılacağı gibi pazının kullanıldığı geleneksel yemeklerden biri.

Tariflerde et, nohut ve farklı malzemelere de yer verilebiliyor.

Pazının diğer malzemelerle birlikte hazırlanması, yemeğe kendine özgü bir tat kazandırıyor.

Şanlıurfa’nın Diğer Tescilli Yemekleri

Şanlıurfa’nın coğrafi işaretli ürünleri arasında ağzı açık, aya köftesi, ciğer kebabı, haşhaş kebabı, kazan kebabı ve patlıcanlı kebap da bulunuyor.

İlçelere has ürünler arasında ise Siverek tavası, Birecik patlıcanı ve Suruç narı öne çıkıyor.

Bu zenginlik, Şanlıurfa mutfağının yalnızca et yemeklerinden ibaret olmadığını gözler önüne seriyor.

Külünçe, frenk çömleği ve üzlemeli pilav gibi yemekler, kentin geleneksel ev mutfağının da önemli bir kültürel miras niteliği taşıdığını ortaya koyuyor.