Atatürk Baraj Gölü’ndeki Sazanların Kan Değerleri İncelendi: Bozova’da 5 Parametre Düşük Ölçüldü

Şanlıurfa’nın Bozova ilçesinde bulunan Atatürk Baraj Gölü‘nden temin edilen sazan örneklerinde alyuvar, hemoglobin, hematokrit, toplam protein ve kolesterol değerlerinin, Samsat ve Sitilce bölgelerindeki balıklarla kıyaslandığında istatistiksel açıdan anlamlı düzeyde düşük olduğu saptandı. Adıyaman Üniversitesi araştırmacıları Özge Fırat ve Özgür Fırat tarafından kaleme alınan çalışma, Kommagene Biyoloji Dergisi‘nde yayımlandı. Araştırma, Eylül 2021’de gölün üç ayrı bölgesinden avlanan sazanlar üzerinde yürütülen kan analizlerini temel alıyor.

Bilim insanları tarafından Cyprinus carpio türü sazanların kan hücreleri, biyokimyasal göstergeleri ve stresle bağlantılı parametreleri karşılaştırmalı olarak ele alındı. Çalışmada Bozova ile diğer örnekleme noktaları arasında birden fazla kan değerinde farklılık tespit edildi.

Bozova’daki Sazanlarda Beş Kan Değeri Düşük Ölçüldü

Araştırma kapsamında Samsat, Sitilce ve Bozova bölgelerinden toplanan kan örnekleri incelemeye alındı. Bozova’da yaşayan sazanların alyuvar sayısı, hemoglobin miktarı ve hematokrit değerleri, diğer iki bölgeden elde edilen örneklere kıyasla daha düşük ölçüldü.

Kan plazmasındaki toplam protein ve kolesterol seviyelerinde de benzer bir farklılık belirlendi. Araştırmacılar tarafından söz konusu beş parametredeki düşüşün istatistiksel olarak anlamlı olduğu bildirildi.

Stres Göstergeleri ve Enzim Değerlerinde Yükseklik Saptandı

Çalışmada yalnızca düşük seviyede çıkan kan değerleri değil, yüksek ölçülen parametreler de değerlendirmeye alındı. Sitilce ve Bozova bölgelerindeki sazanlarda glikoz ve kortizol düzeylerinin, Samsat örneklerine göre anlamlı şekilde yüksek olduğu tespit edildi.

Aynı karşılaştırmada kan plazmasındaki ALT, AST, ALP ve LDH enzimlerinin yanı sıra potasyum değerlerinde de artış belirlendi. Araştırmada istatistiksel anlamlılık için yüzde 5’lik hata düzeyi esas kabul edildi.

Bulgular Çevresel Kirleticilerle İlişkilendirildi

Özge Fırat ve Özgür Fırat, kan parametrelerinde saptanan farklılıkları Atatürk Baraj Gölü’nün tarımsal ve kentsel fliyetlerden kaynaklanan kirleticilere maruz kalması çerçevesinde değerlendirdi.

Araştırmacılar, ulaşılan sonuçların balıkların bu çevresel koşullardan olumsuz yönde etkilendiğini gösterdiği kantine vardı. Bununla birlikte çalışmada raporlanan kan değerleri, belirli bir kirleticinin bu değişimlere tek başına yol açtığını kesin olarak ortaya koymuyor.

Kan Örnekleri 2021 Yılında Toplandı

Adıyaman Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinasyon Birimi tarafından desteklenen araştırma, KMYOMAP/2021-0001 numaralı proje kapsamında hayata geçirildi. Çalışma için 24 Aralık 2020’de Adıyaman Üniversitesi Deney Hayvanları Etik Kurulundan onay alındı.

Bilimsel makale, Kommagene Biyoloji Dergisi’nin dokuzuncu cildinin birinci sayısında, 93-98. sayfalar arasında yer aldı. Sonuçlar, Eylül 2021’de avlanan sazanların kan değerlerini gözler önüne seriyor.