Türkiye’de yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göçünü ortaya koyan beyin göçü oranı, 2025 yılında yüzde 2,2 seviyesinde kayıtlara geçti. Erkeklerde yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 olarak belirlenen oranın üniversite türü, eğitim alanı ve öğrenim diline bağlı olarak farklılaştığı görüldü.
Beyin Göçünde Erkek Mezunların Payı Daha Fazla
Yükseköğretim Beyin Göçü İstatistikleri 2025 verileri incelendiğinde, Türkiye’de yükseköğretim mezunlarının yurt dışına göç oranının bir önceki yılla karşılaştırıldığında yükseldiği tespit edildi. Cinsiyet bazında gerçekleştirilen değerlendirmede, erkeklerde beyin göçü oranı yüzde 2,7, kadınlarda ise yüzde 1,8 olarak hesaplandı.
İl Bazında Beyin Göçü Oranında İstanbul Zirvede
İller itibarıyla ele alındığında, yükseköğretim mezunları arasında beyin göçü oranının en yüksek seviyede gerçekleştiği il yüzde 4 ile İstanbul oldu. İstanbul’un ardından sırasıyla İzmir, Ankara, Eskişehir ve Yalova yer aldı.
Beyin göçü oranının en düşük düzeyde kaldığı il ise yüzde 0,2 ile Siirt olarak belirlendi. Siirt’i Hakkâri, Kilis, Van ve Bitlis izledi.
Vakıf Üniversitesi Mezunlarında Oran Yüzde 4,4’e Ulaştı
Üniversite türüne göre gerçekleştirilen incelemede, devlet üniversitesi mezunlarının beyin göçü oranı 2024 yılında yüzde 1,7 seviyesindeyken 2025 yılında yüzde 1,9’a yükseldi. Vakıf üniversitesi mezunlarında ise oran yüzde 4,3’ten yüzde 4,4’e çıktı.
Vakıf üniversitelerinde tam burslu öğrenim gören mezunların beyin göçü oranı yüzde 8,6 ile en üst seviyede gerçekleşti. Söz konusu oran kısmi burslu mezunlarda yüzde 3,8, ücretli eğitim alan mezunlarda ise yüzde 3,7 olarak kaydedildi.
Bilişim ve İletişim Teknolojileri Alanı Öne Çıktı
Eğitim alanlarına göre yapılan değerlendirmede, en yüksek beyin göçü oranının yüzde 7 ile bilişim ve iletişim teknolojileri alanında olduğu görüldü. Bu alanın ardından yüzde 4,8 ile mühendislik, imalat ve inşt, yüzde 3 ile doğa bilimleri, matematik ve istatistik geldi.
Cinsiyet bazındaki değerlendirmede de bilişim ve iletişim teknolojileri ilk sırada konumlandı. Bu alandaki beyin göçü oranı erkeklerde yüzde 8,2, kadınlarda ise yüzde 5,1 olarak açıklandı.
Erkeklerde en düşük oran yüzde 0,8 ile tarım, ormancılık, balıkçılık ve veterinerlik alanında tespit edildi. Kadınlarda ise en düşük oran yüzde 0,7 ile eğitim alanında kayıtlara geçti.
Lisans Programlarında Moleküler Biyoloji ve Genetik Başı Çekiyor
Lisans programları içinde en yüksek beyin göçü oranına sahip bölüm yüzde 13,1 ile moleküler biyoloji ve genetik oldu. Bu bölümü yüzde 13 ile işletme mühendisliği, yüzde 11 ile matematik mühendisliği izledi.
Beyin göçü oranı elektronik mühendisliğinde yüzde 10,9, fizik mühendisliğinde ise yüzde 10,2 olarak belirlendi.
Fransızca Eğitim Alan Mezunlarda Oran Yüzde 10,5
Öğrenim diline göre gerçekleştirilen değerlendirmede, Fransızca eğitim alan yükseköğretim mezunları yüzde 10,5 ile en yüksek beyin göçü oranına sahip grup oldu.
Fransızcanın ardından yüzde 7,5 ile Almanca, yüzde 6,8 ile İngilizce ve yüzde 5 ile Rusça sıralandı.
Yurt Dışına Giden Mezunların İlk Tercihi Almanya
Yurt dışına göç eden lisans mezunları tarafından en çok tercih edilen ülke yüzde 22 ile Almanya oldu. Almanya’yı yüzde 16,9 ile Amerika Birleşik Devletleri, yüzde 10,5 ile Birleşik Krallık, yüzde 8,3 ile Hollanda ve yüzde 5,2 ile Kanada takip etti.
Ülkelere göre bölüm dağılımında, Almanya, Birleşik Krallık ve Hollanda’ya göç edenler arasında en büyük payın bilgisayar mühendisliği mezunlarına ait olduğu belirlendi. Amerika Birleşik Devletleri’ne giden mezunlar arasında elektrik-elektronik mühendisliği ön plana çıkarken, Kanada’yı tercih edenler arasında işletme mezunları ilk sırada yer aldı.
