Urfa Sıra Gecelerindeki Dönüşüm Akademik Çalışmaya Konu Oldu: Kültürel Miras mı, Ticari Gösteri mi?

Şanlıurfa’nın öne çıkan kültürel değerlerinden biri olan Urfa Sıra Gecelerinin geleneksel yapısındaki değişim, bilimsel bir araştırmanın konusu oldu. Öğretim Görevlisi İlker Rağbetli ve Doç. Dr. Ferhat Kaçar tarafından kaleme alınan “Kültürel Miras mı Ticari Gösteri mi? Urfa Sıra Gecelerinin Dönüşümünde Etkili Faktörler Üzerine Nitel Bir Araştırma” başlıklı makale, Uluslararası Sosyal Bilimler Akademi Dergisi’nin 24. sayısında okuyucuyla buluştu.

Çalışmada, sıra gecelerinin geleneksel işlevlerinden bugün turizm kapsamında düzenlenen etkinliklere uzanan dönüşüm süreci incelendi. Bu süreçte medya, turizm ve popüler kültürün etkileri de değerlendirmeye alındı.

Urfa Sıra Geceleri Araştırmasında 17 Kişinin Görüşüne Başvuruldu

Nitel araştırma yöntemi esas alınarak yürütülen çalışma kapsamında, Şanlıurfa’nın kültürel yaşamı, medyası ve turizm sektörü konusunda bilgi sahibi 17 kişiyle görüşmeler gerçekleştirildi. Katılımcılar arasında kültür araştırmacıları, gazeteciler, araştırmacı-yazarlar, turizm işletmecileri, medya işletme sahipleri, fotoğraf sanatçıları, akademisyenler ve bir müzik öğretmeni bulundu.

Görüşmelerden derlenen veriler, MAXQDA programı aracılığıyla içerik analizine tabi tutuldu. Bu sayede sıra gecelerinin yaşadığı değişim, farklı alanlarda deneyim sahibi katılımcıların bakış açıları üzerinden ele alındı.

Sıra Gecelerinin Geleneksel Yapısında Değişim Yaşanıyor

Araştırmada, geleneksel sıra gecelerinin sohbet, dayanışma, sosyalleşme ve müzik ekseninde şekillendiği ifade edildi. Bugün ise bilhassa turizme yönelik olarak düzenlenen etkinliklerde ticari beklentilerin ve eğlence odaklı sunumların daha fazla ön plana çıkabildiğine dikkat çekildi.

Çalışmada, medya ve turizm fliyetlerinin sıra gecelerinin tanınırlığına ve Şanlıurfa turizmine katkı sunduğu da vurgulandı. Bununla birlikte, bu süreçte geleneğin özgün niteliklerinin ve toplumsal işlevlerinin muhafaza edilmesinin önem arz ettiği belirtildi.

Geleneğin Yaşatılması İçin İş Birliği Çağrısı

Araştırmacılar tarafından, Urfa Sıra Gecelerinin geleneksel özelliklerinin korunması amacıyla kamu kurumları, üniversiteler, kültür ve sanat kuruluşları ile yerel paydaşlar arasında iş birliği yapılması önerildi.

Çalışmada bunun yanı sıra müzik ve sunum biçimlerinin geleneksel yapıyla uyum içinde sürdürülmesi, kültürel aktarımın desteklenmesi ve sıra gecelerinin toplumsal işlevlerinin yaşatılması gerektiğinin altı çizildi.

İleride yapılacak araştırmalarda kadınların, gençlerin, ailelerin, işletme çalışanlarının ve turistlerin deneyimlerinin de incelenmesi tavsiye edildi. Böylelikle sıra gecesi geleneğinin farklı kuşaklar ve toplumsal gruplar nezdinde taşıdığı anlamların daha kapsamlı şekilde ortaya konulabileceği ifade edildi.

Kültürel Mirasın Geleceği İçin Kurumsal Adımlar

Şanlıurfa’da Urfa Sıra Gecesi geleneğinin korunması ve gelecek nesillere aktarılması amacıyla kurumsal çalışmalar da sürdürülüyor. Bu doğrultuda hayata geçirilen “Urfa Sıra Gecesi Geleneğinin Korunması ve Yaşatılması Projesi Eğitim Programı”, geleneğin aslına uygun biçimde yaşatılmasını amaçlayan çalışmalar arasında bulunuyor.

Şanlıurfa GAPTEM’de düzenlenen programa Şanlıurfa Valisi Hasan Şıldak, Harran Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mehmet Tahir Güllüoğlu ve il protokolünden isimler iştirak etti.

Kurumsal çalışmalar geleneğin korunmasına yönelik uygulamaları gündeme taşırken, Rağbetli ve Kaçar’ın araştırması da dönüşümün nedenlerini ve kültürel mirasın yaşatılması için atılabilecek adımları bilimsel bir perspektifle değerlendiriyor.

Araştırmanın tam metnine “DergiPark üzerinden” erişim sağlanabiliyor.