Şanlıurfa‘da geçmiş yıllara ait içten ve yardımlaşmaya dayalı komşuluk ilişkileri, yerini her geçen gün daha mesafeli bir yaşam biçimine terk ediyor.
Görüşlerine başvurulan vatandaşlar, eski komşuluk bağlarının, güven duygusunun ve ahde vefanın gerilediğini dile getirerek insanların artık kendi kabuğuna çekildiğini vurguladı.
Şanlıurfa’da Mahalle Kültürü Eski Sıcaklığını Yitiriyor
Şanlıurfa’da bir dönem mahalle kültürünün ayrılmaz unsuru kabul edilen komşuluk ilişkileri, farklılaşan yaşam şartlarının etkisiyle eski samimiyetini kaybetmeye yüz tuttu. İnsanların birbirinin iyi ve kötü gününde yanında yer aldığı, sofraların ortaklaşa paylaşıldığı ve kapıların komşulara açık tutulduğu o dönemler, bugün hasretle anılıyor.
Geçmişte komşuluk kavramı samimiyet, dostluk, yardımlaşma ve dayanışma ile özdeşleştirilirken, evlerde hazırlanan yemek veya tatlının komşularla paylaşılması asla ihmal edilmezdi. Komşusunun aç kalmasını kendine dert edinen, sıkıntılı gününde yardımına yetişen bireylerden oluşan mahalle kültürü, sosyal yaşamda önemli bir konuma sahipti.
Aynı Apartmanda Yaşayanlar Bile Birbirini Tanımıyor
Bugün ise aynı apartmanda, hatta aynı katta ikamet eden kişilerin dahi birbirini tanımadığı ve komşuluk bağlarının giderek zayıfladığı görüşü öne çıkıyor. Bir zamanlar güven ve vefanın ön plana çıktığı ilişkilerin yerini daha bireysel bir yaşam anlayışının aldığı belirtiliyor.
Görüşlerini paylaşan Şanlıurfalı vatandaşlar, “Günümüzde eski komşuluklar kaldı mı?” sorusuna yanıt vererek geçmişten bugüne dönüşen komşuluk ilişkilerini, mahalle kültürünü ve hasret duydukları eski günleri değerlendirdi.
“ESKİDEN SOKAĞA ÇIKTIĞIMIZDA HERKES HALİMİZİ HATIRIMIZI SORARDI”
Geçmiş dönemde mahallelerde insanların birbirine daha fazla ilgi gösterdiğini ve çocukların bile komşular tarafından sahiplenildiğini aktaran Zeynep Kılıçarslan, bugün eski komşuluk ilişkilerinin kalmadığını belirterek şunları söyledi:
“Eski komşuluklar kalmadı. Eskiden sokağa oynamaya çıktığımızda herkes halimizi hatırımızı sorardı. Şu an ise insanlar çocuklarını kapılarının önüne bile göndermiyor. Bizim zamanımızda bize sorulan ‘Aç mısınız?’ sorusu bile bizi çok mutlu ederdi. Eski komşuluklara dönmeyi tabii ki isterim. Bir sorunum olduğunda rahatlıkla gidebileceğim bir kapı olduğunu bilmek beni mutlu ederdi. O zamanlara geri dönmek isterim. O samimi ortamı kim istemez ki?”
“BİZİM KÜLTÜRÜMÜZ ZAYIFLADI ARTIK”
Komşuluk ilişkilerindeki zayıflamayı kültürel değerlerin yeni kuşaklara yeterince aktarılamamasıyla ilişkilendiren Kamil Arslan, geçmişte misafire ve komşuya verilen önemin bugün azaldığını ifade ederek şu değerlendirmede bulundu:
“Hayır, mlesef eski komşuluklar kalmadı. Eskiden ‘Komşusu açken tok yatan bizden değildir’ diye bir söz vardı. Bizim kültürümüz zayıfladı artık. Eskisi gibi komşuluk nasıl kalsın? Şu an kültürel mirasımızı tüketiyoruz, bunu samimi söylüyorum. Biz artık çocuklarımıza kendi yaşadığımız kültürü ve yaşam tarzını aktaramıyoruz. Bu yüzden çocuklar sanal ortamda yetişiyor. Bizim zamanımızda telefon yoktu ama en azından değerlerimiz vardı. Misafir geldiğinde biz az yerdik. Sırf gelen misafir bir tabak daha isterse mahcup olmayalım diye düşünürdük. Eski komşulukların geri gelmesini tabii ki isterim. O samimiyet özleniyor”
“İNSANIN ZOR GÜNÜNDE YANINDA OLACAK BİR KOMŞUSUNUN OLMASI ÇOK GÜZEL”
Geçmişteki komşuluk ilişkilerinin samimiyet ve güven temelinde şekillendiğini dile getiren bir diğer vatandaş ise bugün eski ilişkilerin azaldığını, buna karşın hâlâ güvenilir ve iyi komşuların var olduğuna inandığını belirterek eski komşuluk ilişkilerine duyduğu özlemi şu sözlerle aktardı:
“Eski samimiyet ve güven kalmadı. Günümüzde de olsa çok daha iyi olurdu. Eski komşuluklar çok güzeldi ama şu an hâlâ böyle komşulukların olduğuna inanıyorum. İyi insanlar hep var olsun. Mahallemde şu an bir komşum var, ona sonsuz güvenebilirim. İnsanın zor gününde yanında olacak bir komşusunun olması bence olabilecek en iyi şey. Tabii ki o eski komşulukları isterim. O mahalle kültürünü, samimiyeti ve güveni günümüzde de yaşamak isterdim. Arkama bakmadan güvenebileceğim komşularım olsun isterdim”
