Şanlıurfa’da Binlerce Yıllık Gizem! Gözenek Kaya Konut

Şanlıurfa’nın Bozova ilçesine bağlı Gözenek Mahallesi’nde yer alan 1 No’lu Kaya Konut, anakayaya oyularak oluşturulan yapısı ve geçmişten günümüze uzanan izleriyle dikkat çekiyor. Modern konutların altında ve mahalle merkezinde bulunan tarihi yapının, ilk kullanımının kaya mezarı olduğu, daha sonraki dönemlerde ise genişletilerek kaya konut olarak kullanıldığı değerlendiriliyor.

MAHALLE MERKEZİNDE TARİHİ YAPI

Gözenek Mahallesi 1 No’lu Kaya Konut, mahalle merkezinde modern yapıların altında yer alıyor. Yapıya batı yönünde bulunan ve günümüzde tahrip olmuş yaklaşık 1,75 metreye 1,10 metre ölçülerindeki girişten ulaşılıyor.

Girişin ardından yaklaşık 7 metreye 4,10 metre ölçülerinde dikdörtgen planlı birinci mekana geçiliyor. İç yüksekliği yaklaşık 2,12 metre olan mekanın doğu cephesinde ise kısmen korunmuş bir haç işareti bulunuyor.

ANAKAYAYA OYULMUŞ HAÇ İŞARETİ

Kaya konutun dikkat çeken unsurlarından biri de ikinci mekana geçişi sağlayan giriş bölümünde yer alıyor. Birinci mekanın doğu cephesinde bulunan yaklaşık 1,65 metreye 0,70 metre ölçülerindeki dikdörtgen biçimli girişten ikinci mekana geçiliyor. Giriş kapısının üzerinde, doğrudan anakayaya oyulmuş haç işareti bulunuyor.

KAYA MEZAR OLARAK KULLANILDIĞI DEĞERLENDİRİLİYOR

Yaklaşık 2,10 metreye 2 metre ölçülerindeki ikinci mekân oval planlı olarak dikkat çekiyor. Kaya yapısının özgün kullanımının kaya mezarı olduğunu gösteriyor.

GÜNÜMÜZDE HAYVAN BARINAĞI OLARAK KULLANILIYOR

Tarihi kaya yapısı günümüzde ise özgün niteliğinden oldukça uzak bir şekilde hayvan barınağı olarak kullanılıyor. Yapının içerisinde kaçak kazı sonucu oluştuğu değerlendirilen çukurların bulunması da tarihi kalıntının karşı karşıya olduğu tehditleri gözler önüne seriyor.

Kaya konutun hem doğal etkenler hem de insan kaynaklı müdahaleler nedeniyle çeşitli tahribatlara maruz kaldığı belirtiliyor.