Şanlıurfa Şurası bünyesinde hazırlanan kapsamlı raporda, sokakta yaşamını sürdüren ve çalışmak zorunda kalan çocukların vaziyetine odaklanılarak eğitim, sosyal yardım, sağlık ile aile temelli fliyetlerin eş zamanlı biçimde yürütülmesi talep edildi. Metinde, kamu kurumları arasındaki iş birliği ve koordinasyonun kuvvetlendirilmesi gerekliliği vurgulandı.
Bahse konu raporda, özellikle şehir merkezlerinde sokakta çalışan çocukların sinyalizasyon noktalarında ürün satışı yapma, araç camı silme ve ayakkabı boyacılığı gibi işlerde yer aldığı; bu tablonun ise çocukları temel eğitimden kopararak çeşitli toplumsal tehlikelerle karşı karşıya bıraktığı dile getirildi.
Sokakta Çalışmanın Altında Yatan Ekonomik ve Sosyal Dinamikler
Açıklanan verilere göre, sokakta yaşayan ve emek sarf eden çocukların durumunun oluşmasında birden çok faktör rol oynamaktadır. Hanelerin iktisadi yetersizlikleri, okul hayatından kopuş, aile yapısındaki aksaklıklar, göç hareketleri ve sosyal destek mekanizmalarının yetersizliği temel gerekçeler arasında gösterildi.
Çocukların yalnızca sokak ortamından uzaklaştırılmasının kalıcı bir netice vermeyeceğine dikkat çekilen çalışmada, her bir bireyin kendi özel koşulları çerçevesinde ele alınmasının elzem olduğu aktarıldı.
Bireysel Sosyal İnceleme ve Çocuk Koruma Koordinasyon Kurulu
Geliştirilen çözüm tekliflerinin başında, sokakta bulunan çocukların adedinin ve yaş gruplarının tespiti bulunmaktadır. Bunun yanı sıra çocukların sosyo-ekonomik şartlarının ortaya konması ve her çocuk adına müstakil bir sosyal inceleme raporunun tanzim edilmesi tavsiye edilmektedir.
Metinde, Şanlıurfa Valiliği koordinasyonunda paydaş kurumların dahil olacağı bir “Çocuk Koruma Koordinasyon Kurulu” ihdas edilmesi teklif edildi. Yerel yönetim organları, emniyet teşkilatı ve sosyal hizmet üniteleri arasında periyodik veri akışının temin edilmesinin önemi ifade edildi.
Eğitimden Uzaklaşmanın Engellenmesi
Küçüklerin yeniden örgün eğitime dahil edilmesi, raporun en mühim gündem maddelerinden birini teşkil etti. Okul terklerinin önlenmesi amacıyla erken uyarı mekanizmalarının tesis edilmesi, eğitim merkezleri, beceri kursları ve sosyal etkinlik sahalarının yaygınlaştırılması önerildi.
Aynı zamanda çocukların okula olan aidiyet hissini pekiştirecek projelerin üretilmesi ve eğitim hayatının dışında kalan bireylerin yeniden sisteme entegre edilmesi gerektiği kaydedildi.
Aile Birimlerine Sosyal ve Maddi Destek
Çözüm sürecinin odak noktasına ailelerin yerleştirilmesi gerektiği belirtildi. Maddi yetersizlik içindeki ailelerin sosyal yardımlardan çok daha etkin şekilde faydalandırılması, ebeveynlere yönelik rehberlik ve bilinçlendirme fliyetlerinin tertip edilmesi istendi.
Çocuklara dönük psikolojik danışmanlık ile rehabilitasyon hizmetlerinin artırılması, risk grubundaki çocukların ise sosyal hizmet uzmanları gözetiminde düzenli biçimde takip altında tutulması gerektiği öneriler arasına eklendi.
Sağlık Taramaları ve Göçmen Çocukların Durumu
Çocukların periyodik sağlık denetimlerinden geçirilmesi ve saptanan sağlık problemlerinin yetkili mercilerce izlenmesi raporlanan hususlar içinde yer aldı. Göçmen çocuklara yönelik süreçlerde ise göçmen ailelerle iletişimin güçlendirilmesi ve çocukların eğitim yapısına entegrasyonunun sağlanması gerektiği vurgulandı.
Sivil Toplum ve Özel Sektör İş Birliği
Sivil toplum kuruluşlarıyla yürütülen ortak çalışmaların geliştirilmesi ve iş dünyasının desteğiyle sosyal projelerin hayata geçirilmesi çağrısı yapıldı. Yerel medya organları vasıtasıyla toplumsal bilinçlendirme fliyetlerinin organize edilmesi, çocuk işçiliğinin kanıksanmasının önüne geçilmesi ve kamuoyunun duyarlılığının artırılması hedeflendi.
Fliyetler 6 Aylık Periyotlarla Denetlenecek
Sunulan tavsiyelerin tatbik edilebilmesi için birimler arası vazife dağılımının sarih bir biçimde yapılması gerektiği bildirildi. Yürütülen fliyetlerin 6 aylık dönemlerle tetkik edilmesi ve elde edilen veriler ışığında uygulamaların revize edilmesi tavsiye edildi.
Süreç içerisinde Şanlıurfa Valiliği, İl Emniyet Müdürlüğü, İl Jandarma Komutanlığı, Büyükşehir ve ilçe belediyeleri, Ticaret ve Sanayi Odası, Baro Çocuk Hakları Komisyonu, Aile ve Sosyal Hizmetler Müdürlüğü, İl Göç İdaresi Müdürlüğü, Cumhuriyet Başsavcılığı ve TBMM Çocuk Hakları Komisyonu gibi yapıların eşgüdüm halinde çalışması gerektiği ifade edildi.
