E-ticaret platformları üzerinden alışveriş gerçekleştiren geniş tüketici kitlesini yakından ilgilendiren emsal niteliğinde bir yargı kararı alındı. Danıştay Onuncu Dairesi, Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği kapsamında alıcıların yasal cayma hakkını kısıtlayan üç ayrı düzenlemenin iptaline karar verdi.
Tüketiciler Birliği Derneği tarafından açılan yasal süreç neticesinde, yönetmeliğin 15’inci maddesinin birinci fıkrasında sıralanan (ı), (j) ve (k) bentleri tamamen hükümsüz kılındı.
İptal Edilen Üç Kritik Madde Neleri Kapsıyor?
Danıştay tarafından verilen hükümle birlikte, cayma hakkının istisnaları tablosundan çıkartılan sözleşme tipleri şu şekilde belirlendi:
Karayolları Trafik Kanunu hükümleri uyarınca tescili zorunlu olan otomobil ve motosiklet benzeri motorlu taşıtlar ile tescil veya kayıt mecburiyeti bulunan insansız hava araçlarına yönelik sözleşmeler.
Canlı müzayede usulüyle gerçekleştirilen açık artırmalar aracılığıyla kurulan mesafeli sözleşmeler.
Tanıtma ve kullanma kılavuzunda satıcı ya da yetkili teknik servis tarafından monte edilmesi gerektiği belirtilen ve kurulum işlemi tamamlanmış ürünlere dair sözleşmeler.
Verilen bu yargı kararı ile sayılan ürün gruplarının internet üzerinden gerçekleştirilen satış işlemlerinde alıcıların cayma hakkını kullanmasını engelleyen kısıtlamalar kaldırılmış oldu.
Elektronik Cihazlarda İade Süreci Nasıl İşliyor?
Bilgisayar, akıllı st, tablet ve cep telefonlarına yönelik getirilen cayma hakkı istisnası, 24 Mayıs 2025 tarihli yasal düzenleme ile kaldırılmış ve ilgili kural 1 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girmişti.
Mevcut uygulamada tüketiciler; online kanallardan satın aldıkları akıllı st, cep telefonu, tablet ve bilgisayarlarda yasal şartları sağladıkları müddetçe 14 günlük cayma hakkından kesintisiz biçimde yararlanabilmektedir. Alıcıların bu hakkı kullanabilmesi adına herhangi bir gerekçe sunma veya cezai şart ödeme mecburiyeti bulunmamaktadır.
İade Kargo Bedeli Kim Tarafından Karşılanacak?
Cayma hakkının kurallara uygun biçimde kullanılması durumunda tüketici, satıcının ön bilgilendirme formunda bildirdiği kargo acentesi üzerinden yapacağı geri gönderimlerde taşıma ücretinden sorumlu tutulamaz.
Satıcı tarafından herhangi bir kargo firması tayin edilmemişse tüketiciden iade gönderi ücreti talep edilemez. Belirlenen kargo acentesinin alıcının bulunduğu bölgede şubesinin yer almaması durumunda ise satıcı, ek bir masraf istemeksizin ürünü tüketicinin adresinden aldırmakla mükelleftir. Ancak tüketicinin, satıcının işaret ettiği firma haricinde farklı bir kargo şirketini tercih etmesi halinde taşıma masraflarına ilişkin şartlar değişebilmektedir.
14 Günlük Yasal Cayma Süresinin Hesaplanması
Fiziki ürün satışlarında 14 günlük cayma süresi, siparişin tüketiciye teslim edildiği gün itibarıyla işlemeye başlar. Bununla birlikte tüketici, sipariş kendisine henüz teslim edilmeden önceki aşamada da cayma bildiriminde bulunabilir.
Cayma bildiriminin yazılı olarak ya da e-posta, web sitesi ve alışveriş platformlarının iade mekanizmaları gibi kalıcı veri saklayıcıları vasıtasıyla satıcıya ya da aracı hizmet sağlayıcıya iletilmesi hukuken yeterli sayılmaktadır.
İade bildiriminde bulunan alıcının ürünü 14 gün içerisinde geri göndermesi gerekir. Satıcı ise koşulların eksiksiz yerine getirilmesi durumunda teslimat masrafları dâhil olmak üzere tahsil ettiği tüm bedeli 14 gün içinde tüketiciye iade etmekle yükümlüdür.
Cayma Hakkının Geçerli Olmadığı İstisnai Durumlar
Danıştay’ın kararı, internetten sipariş edilen her ürünün koşulsuz şartsız iade edilebileceği sonucunu doğurmamaktadır. Kişiye özel dizayn edilen siparişler, hızla bozulma tehlikesi olan mallar, koruyucu ambalajı açılmış hijyenik ürünler ve dijital ortamda anında ifa edilen gayrimaddi içeriklere ilişkin cayma hakkı istisnaları uygulanmayı sürdürmektedir.
