Banka hesaplarını komisyon karşılığı veya yardım amaçlı başka şahısların kullanımına sunan vatandaşların hukuki durumlarına dair yeni bir düzenleme hayata geçirildi. Dolandırıcılık eylemlerinde kullanılan hesabın sahibinin suça doğrudan iştirak edip etmediği, belirlenecek cezanın tayininde mühim bir kriter olacak. Bu düzenleme, henüz kesinleşmemiş dosyaların yanı sıra, infaz aşamasındaki kararları da kapsayan hükümleri içermektedir.
IBAN MAĞDURLARININ CEZALARI HAFİFLEDİ Mİ?
Resmi Gazete’de yayımlanan mevzuata göre, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçuna katılımı sadece hesabını yahut kartını başkasına kullandırmaktan ibaret olan kişilerin cezalarında indirime gidilecek.
Kendine veya bir başka kişiye haksız kazanç temin etme maksadıyla banka hesabı, kredi kartı, ödeme hizmeti sağlayıcısı hesabı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısındaki hesap bilgilerini üçüncü şahıslara veren bireyler bu kapsamda değerlendirilecektir.
Ancak indirimin tatbik edilebilmesi için kişinin dolandırıcılık suçunun diğer evrelerine doğrudan katılım göstermemiş olması şartı aranacaktır. Suça iştiraki yalnızca hesap veya kart bilgilerini kullandırmakla sınırlı kalan şahıslara verilecek ceza yarı oranında indirilecektir.
IBAN MAĞDURLARINA AF SÖZ KONUSU MU?
Yeni düzenleme, IBAN veya banka hesabı kullandıran kişiler hakkında topyekûn bir af sağlamamaktadır. Düzenleme, belirlenmiş kriterleri karşılayan kişiler için cezada yarı oranında indirim uygulanmasını öngörmektedir.
Bu sebeple hakkında işlem tesis edilen her bireyin cezası otomatik olarak ortadan kalkmayacaktır. Mahkemeler, kişinin eyleminin sadece hesap bilgilerini başkasına vermekle sınırlı olup olmadığını titizlikle inceleyecektir.
Dolandırıcılık eylemine doğrudan katıldığı tespit edilen şahıslar ise hesap kullandıranlara yönelik ceza indiriminden aynı şekilde faydalanamayacaktır. İndirimin kapsamı, kişinin suç içerisindeki rolüne göre belirlenecektir.
TCK 158. MADDESİNDE HANGİ DEĞİŞİKLİKLER YAPILDI?
12. Yargı Paketi çerçevesinde Türk Ceza Kanunu’nun nitelikli dolandırıcılık suçunu düzenleyen 158’inci maddesine yeni bir fıkra eklenmiştir.
Eklenen hüküm, banka ve kredi kartlarının yanı sıra ödeme hizmeti sağlayıcılarındaki hesaplar ile kripto varlık hizmet sağlayıcılarında mevcut olan hesap bilgilerini de kapsamaktadır.
Bu hesapları haksız bir menft elde etme gayesiyle başkasına kullandıran ancak dolandırıcılık eylemine doğrudan iştirak etmeyen kişiler hakkında tayin edilecek cezanın yarısı indirilecektir.
Düzenlemede hesabın hangi maksatla ve ne şekilde kullandırıldığı ile hesap sahibinin suçun diğer aşamalarındaki rolü büyük önem taşıyacaktır. Yalnızca hesabını kullandıran kişilerle dolandırıcılık eylemini doğrudan icra eden kişilerin aynı muameleye tabi tutulmaması hedeflenmektedir.
İSTİNAF AŞAMASINDAKİ IBAN DOSYALARI NE DURUMDA?
Düzenlemenin yürürlüğe girmesinden evvel hakkında hüküm verilen ancak kararı henüz kesinleşmemiş kişilerin dosyaları yeniden gözden geçirilecektir.
Bölge Adliye Mahkemelerinde, yani İstinaf incelemesinde bulunan dosyalar hakkında bozma kararı verilecektir. Dosyalar, yeni düzenlemenin tatbiki ve yeniden yargılama yapılması amacıyla kararı veren ilk derece mahkemelerine sevk edilecektir.
İlk derece mahkemeleri, sanığın eyleminin sadece hesap veya kart bilgilerini başkasına vermekle sınırlı kalıp kalmadığını inceleyecektir. Şartların oluştuğunun belirlenmesi durumunda ceza indirimi yeni hükme göre değerlendirilecektir.
YARGITAY’DAKİ DOSYALAR İLK DERECE MAHKEMESİNE GÖNDERİLECEK Mİ?
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında beklemekte olan dosyalar da yeni düzenleme doğrultusunda işlem görecektir.
Bu dosyalar, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına hangi usul ile geldiyse aynı usule uygun biçimde doğrudan kararı veren ilk derece mahkemesine iletilecektir.
Böylece henüz kesinleşmeyen hükümler açısından yeni ceza indirimi düzenlemesinin uygulanıp uygulanamayacağı ilk derece mahkemeleri tarafından değerlendirilecektir.
İNFAZ AŞAMASINDAKİ IBAN DOSYALARI İÇİN NE GİBİ GELİŞMELER VAR?
Hakkındaki ceza kararı kesinleşen ve infaz süreci başlayan hükümlüler için de etkin pişmanlık hükümlerinden faydalanma imkânı sunulmuştur.
Bu imkândan, daha önce TCK’nin 168’inci maddesindeki etkin pişmanlık hükümlerinden yararlanmayan kişiler istifade edebilecektir. Mahkeme, hükümlüye mağdurun zararını tazmin etmesi için ihtarda bulunacaktır.
Hükümlünün ihtarın yapılmasından itibaren altı ay içinde mağdurun zararını aynen geri vermesi veya tamamen tazmin etmesi gerekmektedir. Zararın giderilmesi halinde cezada yeni bir indirim tatbik edilebilecektir.
ZARAR KARŞILANIRSA CEZA NE KADAR AZALACAK?
Mağdurun uğradığı zarar tamamen telafi edildiğinde, TCK 168/2 kapsamında verilecek cezanın yarısına kadar indirim uygulanabilecektir.
Ancak sadece zararın bir kısmının karşılanması, belirtilen indirimden tam olarak faydalanmak için yeterli olmayacaktır. Düzenlemede mağdurun zararının bütünüyle giderilmesi şartı aranmaktadır.
Hükümlüye tanınan altı aylık süre, mahkemenin yapacağı ihtarla başlayacaktır. Süre zarfında ödeme yapılması halinde dosya, ceza indiriminin uygulanması maksadıyla yeniden değerlendirmeye alınacaktır.
ALTI AYLIK SÜREDE İNFAZ DURACAK MI?
Mağdurun zararı ödenene dek hükümlünün infazı durdurulmayacaktır. Altı aylık ödeme süresi içerisinde cezanın ertelenmesine veya infazın geçici olarak durdurulmasına karar verilemeyecektir.
Ceza indirimi, mağdurun zararının tamamen karşılanmasının ardından uygulanacaktır. Bu sebeple hükümlünün sadece ödeme yapacağını beyan etmesi infazın durması için yeterli olmayacaktır.
Yeni düzenleme, banka hesabı veya IBAN kullandırdığı için yargılanan tüm kişiler hakkında otomatik bir cezasızlık sağlamamaktadır. Ceza indirimi, kişinin suça katılımının hesap bilgilerini kullandırmakla sınırlı olduğunun belirlenmesi veya infaz aşamasında mağdur zararının belirtilen sürede tamamen giderilmesi halinde uygulanabilecektir.
