Diş Kirası Nedir? KPSS Ortaöğretim Sınavında Yer Alan Osmanlı Ramazan Geleneği

2026 KPSS Ortaöğretim sınavı 25 Ekim 2026 Pazar günü gerçekleştirildi. Sınavın tamamlanmasının ardından adaylar, Genel Kültür testinde yer alan soruları sosyal medya üzerinden paylaşmaya başladı. Adayların aktardığı bilgilere göre sınavda “Osmanlı’da Ramazan ayında iftar sonrası verilen hediye nedir?” sorusuna yer verildi. Sınavın sona ermesiyle birlikte “diş kirası ne demek” sorgusu Google Trends’te hızlı bir artış gösterdi.

Diş Kirası Ne Demek?

Sorunun cevabı şu şekildedir: Diş kirası, Osmanlı’da Ramazan ayında iftara katılan misafirlere ev sahibi tarafından takdim edilen hediye ya da paradır.

Osmanlı toplumunda Ramazan ayı boyunca varlıklı aileler konaklarının kapılarını herkese açar, tanıdık ya da tanımadık herkes iftar sofrasına davet edilirdi. Yemeğin ardından ev sahibi, sofrasını şereflendirdikleri için misafirlerine gümüş kese içinde para, kumaş veya kıymetli küçük hediyeler sunardı. Hediyenin adı ise “misafir bizim yemeğimizi yemek için dişini yordu, bunun kirasını ödemek bize düşer” anlayışından kaynaklanmaktadır.

Diş Kirası Geleneğinin Taşıdığı Anlam

Diş kirası geleneği, Osmanlı’da varlıklı kesimin ihtiyaç sahiplerine yardım etmesindeki inceliği yansıtan bir uygulama olarak bilinmektedir. Yardım, doğrudan sadaka şeklinde değil, misafirliğin karşılığı olarak sunulduğundan ihtiyaç sahibi kişinin onuru muhafaza edilirdi. Gelenek bilhassa İstanbul’daki paşa ve sadrazam konaklarında, Ramazan süresince her akşam uygulanırdı. Günümüzde bazı belediyeler ve vakıflar tarafından Ramazan etkinliklerinde diş kirası geleneği sembolik olarak yaşatılmaktadır.

KPSS’de Osmanlı Kültürüne Yönelik Sorular

Diş kirası, KPSS Tarih testinde Osmanlı kültür ve medeniyeti başlığı altında yöneltilen gelenek sorularından biridir. Aynı sınavda Osmanlı’daki posta ve haberleşme teşkilatının adı (berid) ile padişahın mutlak vekilinin kim olduğu (sadrazam) gibi soruların da yer aldığı ifade ediliyor. Soruların resmî metni, ÖSYM’nin soru kitapçığının yayımlanmasıyla netlik kazanacak.

Sıkça Sorulan Sorular

Diş kirası ne demek?

Osmanlı’da Ramazan’da iftara gelen misafire ev sahibi tarafından verilen hediye veya para.

Diş kirasını kim, kime verirdi?

Diş kirası, ev sahibi tarafından iftar sofrasına gelen misafirlere verilirdi.

Diş kirası geleneği neden ortaya çıktı?

İhtiyaç sahiplerine onurlarını zedelemeden yardımda bulunmak amacıyla.