Açık Mod
Koyu Mod
Sistem Modu

“Bir şişeden kazanılan 1 TL ne işe yarar ki?” Van’da depozito iade sistemini duyan pek çok kişinin ilk düşüncesi bu yönde oluyor. Ancak bu küçük meblağ, tüketim alışkanlıklarına ve hane halkı büyüklüğüne göre ay sonunda hiç de azımsanmayacak bir tutara ulaşabilmektedir. Bu yazımızda, DOA sisteminden elde edilebilecek gelir potansiyelini farklı senaryolar üzerinden değerlendiriyoruz.
Kısa bir hatırlatma yapmak gerekirse: DOA, Depozitosu Olan Ambalajlar sisteminin kısaltmasıdır; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Türkiye Çevre Ajansı tarafından yürütülmektedir. Üzerinde DOA logosu bulunan her uygun PET, cam ve alüminyum içecek ambalajı için 1 TL kazanç sağlanır. Pilot uygulama sürecinde bu tutar 25 kuruş iken, yeni dönemde 1 TL’ye yükseltilmiştir. Şimdi hesaplamalara geçelim.
Yalnız yaşayan ve günlük ortalama 1 içecek ambalajı tüketen bir bireyi ele alalım. Bu durum, aylık yaklaşık 30 TL’lik bir getiri anlamına gelir. İlk bakışta yüksek görünmese de, zaten atılacak bir materyalden sıfır çaba ile elde edilen bir gelirdir. Yıllık bazda bu tutar 350 TL’yi aşmaktadır.
Dört kişilik bir ailede ise tüketim miktarı doğal olarak artmaktadır. Günlük 4-5 ambalaj, aylık 120-150 TL’ye tekabül ederken, yıl sonunda bu rakam 1.500 TL’ye yaklaşan bir bakiyeye işaret etmektedir. İşte 1 TL’nin “az” olduğu algısı, hane halkı sayısı arttıkça bu şekilde katlanarak değişmektedir.
Van’da sıcak havalarda su ve soğuk içecek tüketimi arttığı için, yaz döneminde iade edilebilir ambalaj sayısı da artış gösterir. Bu durum, aynı hanenin yaz boyunca kış aylarına kıyasla belirgin şekilde daha fazla ambalaj biriktirmesi anlamına gelir. Dolayısıyla, kazanç miktarı sabit olmayıp, tüketim alışkanlıklarına bağlı olarak esneklik göstermektedir.
Biriken tutar, DOA dijital cüzdanınızda toplanmaktadır. Bu bakiyeyi banka hesabınıza aktarabilir, ATM’lerden nakit olarak çekebilir veya anlaşmalı iş yerlerinde QR kod ile ödeme yaparak doğrudan harcayabilirsiniz. Yani bu para, sembolik bir puan sistemi olmayıp, istenildiği zaman kullanılabilir gerçek bir finansal değere sahiptir.
Kazancı en üst seviyeye çıkarmanın temel anahtarı, alışveriş yaparken DOA logolu ürünleri tercih etmektir. Logosuz ambalajlar, miktarı ne olursa olsun sisteme kabul edilmemektedir. Yalnızca DOA logolu, boş ve formu bozulmamış PET, cam ve alüminyum ambalajlar geri dönüşüme alınır. Market alışverişlerinde bu logoya dikkat etmek, ay sonunda elde edilecek toplam getiriyi doğrudan etkilemektedir.
Kazanç sağlamaya başlamak için en yakın depozito iade makinesini bulmanız gerekmektedir. Van’daki noktalar zaman içinde güncellendiği için, güvenilir bilgi için resmi kaynağı önermekteyiz: doa.gov.tr adresindeki “Ambalaj İadesi Nereye Yapılır?” sayfasından il, ilçe ve mahalle seçimi yaparak – İpekyolu, Edremit veya Erciş fark etmeksizin – en yakın aktif noktaları görüntüleyebilir, ayrıca DOA uygulamasının haritası üzerinden yol tarifi alabilirsiniz.
Özetle, Van’da 1 TL’lik depozito bedelini hafife almamak gerekmektedir. Düzenli bir alışkanlık haline getirildiğinde, zaten atılacak olan ambalajlar yıl boyunca gözle görülür bir birikime dönüşebilmektedir.