Türkiye’nin önde gelen tavuk ve beyaz et müesseselerinden bazılarına denetim kayyumu atanması, gıda sektörünün gündemine oturdu. İstanbul merkezli yürütülen tahkikat kapsamında 12 Haziran 2026 tarihinde sekiz ilde eş zamanlı operasyon gerçekleştirildi. Operasyon sonucunda 13 beyaz et firmasına denetim kayyumu atanırken, 32 şüpheli hakkında gözaltı, arama ve el koyma işlemleri uygulandı.
Soruşturmanın odağında, şirketlerin piyasa işleyişini bozduğu, serbest rekabet koşullarını ihlal ettiği, tavuk eti fiyatlarını tüketici aleyhine manipüle ettiği ve haksız fiyat artışlarına yol açtığı iddiaları yer alıyor. Ancak bu aşamadaki işlemlerin bir soruşturma tedbiri olduğu, firmalar ve şüpheliler hakkında kesinleşmiş bir mahkûmiyet hükmü anlamına gelmediği belirtilmelidir.
Kayyum Atanan 13 Beyaz Et Şirketinin Kapsamlı Listesi
Hangi tavuk firmalarına kayyum atandı? sualinin yanıtı, operasyonun ardından kamuoyuna açıklanan şirket listesiyle açıklığa kavuştu. Denetim kayyumu görevlendirilen firmalar arasında market raflarında ürünleri bulunan, Türkiye genelinde üretim ve dağıtım gerçekleştiren tanınmış markalar da mevcuttu.
Soruşturma kapsamındaki firmalar; Şenpiliç Gıda Sanayi AŞ, Orvital Organik Gıda Ürün ve Danışmanlık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, As Ofis Damızlık Yumurta Yem Gıda Sanayi ve Ticaret AŞ, Bakpiliç Entegre Tavukçuluk AŞ, Banvit Bandırma Vitaminli Yem Sanayi AŞ, Bupiliç Entegre Gıda Sanayi Ticaret AŞ, Ak Piliç Ticaret Limited Şirketi, Erpiliç Entegre Tavukçuluk Üretim Pazarlama ve Ticaret AŞ, Hastavuk Gıda Tarım Hayvancılık Sanayi ve Ticaret AŞ, Keskinoğlu Tavukçuluk ve Damızlık İşletmeleri Sanayi Ticaret AŞ, Abalıoğlu Lezita Gıda Sanayi AŞ, Ay-Pi Tavukçuluk Gıda Hayvancılık Sanayi ve Ticaret AŞ ile Gedik Tavukçuluk ve Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret AŞ olarak belirlendi. Bazı haber kaynaklarında As Ofis şirketinin adı Aspiliç markasıyla birlikte zikredilmektedir.
Beyaz Et Üreticilerine Neden Denetim Kayyumu Atandı?
Tahkikat, tavuk eti pazarında fliyet gösteren bazı şirketlerin fiyatlandırma stratejilerinin incelenmesi üzerine yoğunlaşmaktadır. Firmalar arasında fiyat, satış politikası ve piyasa hareketlerine ilişkin hukuka aykırı bir koordinasyonun bulunup bulunmadığı araştırılıyor.
Yetkililer tarafından yapılan bildirimde, serbest rekabet ortamını ihlal ederek fiyatları tüketici aleyhine yönlendirdiği değerlendirilen eylemlerin mercek altına alındığı belirtildi. Operasyona Rekabet Kurumu, MASAK, piyasa gözetimi birimleri ve emniyet teşkilatının katkı sağladığı duyuruldu.
Soruşturmanın temel amaçlarından biri, temel gıda ürünlerinden biri olan tavuk etinin fiyatının şirketler arasında oluşturulabilecek hukuka aykırı mutabakatlarla yükseltilip yükseltilmediğini tespit etmektir. Bu nedenle inceleme sadece şirketlerin satış fiyatlarını değil, mali kayıtlarını, ticari yazışmalarını, üretim planlarını ve yöneticiler arasındaki iletişimi de kapsayabilir.
Denetim Kayyumu Şirket İdaresini Tamamen Devralacak Mı?
Operasyonda kullanılan “denetim kayyumu” tabiri mühim bir ayrıntıyı içermektedir. Denetim kayyumu atanması, şirketlerin kapatıldığı, üretimin durdurulduğu veya tüm idarenin doğrudan kayyuma geçtiği manasına gelmemektedir.
Denetim kayyumlarının mevcut şirket yönetimlerinin aldığı kararları, mali işlemleri ve ticari fliyetleri tetkik etmesi beklenmektedir. Mahkeme kararında belirlenen yetkilere bağlı olarak bazı işlemler kayyumun onayına tabi tutulabilir veya şirket fliyetleri düzenli olarak raporlanabilir.
Bu modelde hedef, şirketlerin üretim ve satış fliyetleri devam ederken soruşturma açısından ehemmiyet arz eden ticari işlemlerin denetlenebilmesini sağlamaktır. Böylece bir yandan delillerin ve şirket varlıklarının korunması, diğer yandan ise beyaz et tedarik zincirinde ani bir aksaklık yaşanmaması hedeflenmektedir.
Banvit, Şenpiliç, Erpiliç ve Lezita Üretimine Devam Edecek mi?
Mevcut beyanlara göre Banvit, Şenpiliç, Erpiliç, Lezita, Keskinoğlu ve diğer firmaların fliyetlerinin durdurulduğuna dair bir karar bulunmamaktadır. Denetim kayyumu görevlendirmesinin temel gerekçelerinden biri de tavuk eti üretimi ve dağıtımının kesintiye uğramadan sürdürülmesi olarak gösterilmiştir.
Bu sebeple şirketlerin fabrikaları, kesimhaneleri, yem tesisleri ve dağıtım ağlarının çalışmaya devam etmesi öngörülmektedir. Marketlerde bu markalara ait ürünlerin satışının yasaklandığına veya ürünlerin toplandığına yönelik de resmî bir açıklama yapılmamıştır.
Kayyum kararı, gıda güvenliği nedeniyle alınmış bir ürün geri çağırma işlemi değildir. Soruşturma, ağırlıklı olarak rekabet ihlali, fiyatların yönlendirilmesi ve tüketici mağduriyetine yol açabilecek ticari uygulamalar iddialarına dayanmaktadır.
Tavuk Fiyatları Gerileyecek mi?
Operasyonun akabinde tüketicilerin en çok merak ettiği hususların başında tavuk fiyatlarının düşüp düşmeyeceği gelmektedir. Ancak denetim kayyumu atanmasının fiyatlarda otomatik ve ani bir düşüş sağlayacağı belirtilemez.
Beyaz et fiyatları; yem giderleri, enerji maliyetleri, döviz kuru, üretim kapasitesi, canlı hayvan maliyetleri, lojistik ve perakende satış politikaları gibi çok sayıda faktöre bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Bununla birlikte soruşturma neticesinde şirketler arasında rekabeti engelleyici bir uygulama tespit edilirse, alınacak kararların fiyatlandırma davranışları üzerinde etkili olması muhtemeldir.
Denetim sürecinin üretimi aksatmaması bilhassa önem taşımaktadır. Büyük üreticilerin sevkiyatlarında yaşanabilecek bir kesinti, piyasadaki ürün miktarını azaltarak fiyatlarda ters yönde bir harekete sebep olabilir. Bu nedenle yetkililer, soruşturmayla birlikte gıda tedarik zincirinin devamlılığına da vurgu yapmaktadır.
