Siverek’teki Kaya Resimlerinde Kementle Av Sahnesi ve İki Haç Motifi Gün Yüzüne Çıktı

Şanlıurfa’nın Siverek ilçesine bağlı Aliyunus (Tog/Tok) köyünde bulunan kaya resimleri, geçmiş dönemlere ait avcılık sahnelerini ve kaya yüzeyinde kullanılan işleme tekniklerini gözler önüne seriyor. Düz bir kireçtaşı yüzeye işlenmiş figürlerde yabani hayvanların kementlerle avlanması resmedilirken, aynı yüzeyde yer alan iki haç motifi, tasvirlerin Erken Bizans dönemine ait olabileceği şeklinde yorumlanıyor.

Arkeolog Gül Güler ve Bahattin Çelik tarafından kaleme alınan bilimsel çalışma, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi’nin 65. sayısında 24 Mart 2025 tarihinde yayımlandı. Araştırma kapsamında kaya resimlerinin konusu, yapım tekniği ve muhtemel tarihlendirmesi arkeolojik bulgular ışığında incelendi.

Siverek Kaya Resimlerinde Kementle Avcılık Tasvir Ediliyor

Aliyunus köyündeki kaya yüzeyinde bulunan tasvirlerin odak noktasını yabani hayvanların avlanması oluşturuyor. Araştırmacılar, figürlerde hayvanların kement yardımıyla yakalanmasının anlatıldığını ifade ediyor.

Resimler, düz bir kalker yüzeye dövme tekniği kullanılarak işlenmiş. Figürlerin cepheden betimlenmesi de çalışmada ele alınan özellikler arasında bulunuyor. Araştırmada av sahnesinin bölgedeki diğer kaya resimleriyle benzerlik gösterdiği, ancak figürlerin işleniş biçimi açısından farklı nitelikler taşıdığı belirtiliyor.

Haç Motifleri Erken Bizans Dönemini İşaret Ediyor

Kaya resimlerinde saptanan iki haç motifi, çalışmanın tarihlendirmeye yönelik bölümünde ön plana çıkıyor. Gül Güler ve Bahattin Çelik, söz konusu motiflerden yola çıkarak tasvirlerin milattan sonra 5. veya 6. yüzyıla ait olabileceğini değerlendiriyor.

Bahsi geçen dönem, Erken Bizans dönemi ile ilişkilendiriliyor. Bununla birlikte makalede yer alan tarihlendirme, motiflerin özelliklerine dayanan bilimsel bir değerlendirme niteliğinde bulunuyor. Resimlerin kesin olarak hangi tarihte yapıldığına dair bir sonuca ulaşılmış değil.

Av Sahnesinin Yapılış Amacı da Değerlendirildi

Bilimsel çalışmada kaya resimlerinin yalnızca avcılığı betimleyen yönü değil, hazırlanış amacı da masaya yatırıldı. Araştırmacılar, tasvirlerin avcılıkla bağlantılı olduğunu ifade ederken ritüel amaçlarla yapılmış olabileceği ihtimalini de göz önünde bulunduruyor.

Bu yorum, kaya yüzeyindeki figürlerin anlamına dair olasılıklardan biri olarak ortaya konuluyor. Resimlerin ritüel amaçla hazırlandığı, kesinleşmiş bir arkeolojik bulgu olarak ifade edilmiyor.

Aliyunus Köyündeki Tasvirler Bilimsel Makaleye Konu Oldu

Şanlıurfa Siverek’ten Ele Geçen Kaya Resimleri başlıklı makale, Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi’nin 2025 yılında yayımlanan 65. sayısının 76-83. sayfalarında yer aldı.

Çalışmada Aliyunus köyündeki kaya resimleri; av sahnesinin içeriği, dövme tekniği, figürlerin gösterilme biçimi ve haç motifleri üzerinden incelendi. Araştırmanın temel bulguları, Siverek’teki bu kaya tasvirlerinin bölgedeki diğer örneklerle hem ortak hem de farklı özelliklere sahip olduğunu ortaya koyuyor.