Şanlıurfa’daki Siverekli Mescidi: Konuta Dönüşen Tarihî Caminin Bir Bölümü Hâlâ İbadete Açık

Şanlıurfa’da yer alan Siverekli Mescidi, zamanla konut olarak kullanılmaya başlanmasına karşın bir kısmında ibadet fonksiyonunu sürdüren tarihî yapılar arasında bulunuyor. Kültür ve Turizm Bakanlığının kayıtlarında, eski caminin ibadete ayrılan bölümünün Hz. Abbas Camii ismiyle tanındığı bilgisi yer alıyor. Yapıya bitişik konumda ise 1882 tarihli bir çeşme mevcut.

Şanlıurfa Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün hazırladığı Kültür ve İnançlar Diyarı Şanlıurfa isimli yayında, mescidin geçmişte yaşadığı değişime yer veriliyor. Resmî kayıtlarda yapının eski Siverekli Mahallesi’nde, günümüzde Beykapısı Mahallesi olarak tanımlanan bölgede konumlandığı ifade ediliyor.

Siverekli Camii Zaman İçinde Konut Olarak Kullanıldı

Kültür ve Turizm Bakanlığının Kültür Portalı’nda paylaşılan bilgilere göre Siverekli Camii, süreç içerisinde özgün niteliğini yitirerek ev olarak kullanılmaya başlandı. Bununla birlikte yapının tamamı konuta çevrilmedi.

Caminin bir kısmı ibadet alanı olarak kullanılmayı sürdürdü. Söz konusu bölüm, Hz. Abbas Camii adıyla anılır oldu. Bu sayede aynı tarihî yapı, geçmişte hem konut hem de ibadet işleviyle kayıtlara geçirildi.

Resmî kaynakta aktarılan bu dönüşümün hangi tarihte yaşandığına dair kesin bir yıl bilgisi verilmiyor. Yapının ilk inşa tarihi ile kim tarafından yaptırıldığı da araştırma kayıtlarında bulunmuyor.

Tarihî Yapıya Bitişik 1882 Tarihli Çeşme

Siverekli Mescidi’nin yer aldığı alana ilişkin kayıtlarda öne çıkan bir diğer detay, caminin bitişiğinde bulunan tarihî çeşme. Şanlıurfa Valiliği İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün yayınında, çeşmenin üzerinde hicri 1300, miladi 1882 tarihinin yer aldığı ifade ediliyor.

Resmî açıklamada çeşmenin Siverekli Camii ile yan yana konumlandığı aktarılıyor. Çeşmenin tarihi, caminin inşa tarihi olarak değil, çeşmeye dair bir kayıt olarak sunuluyor.

Hz. Abbas Camii Kültür Portalı Kayıtlarında

Kültür ve Turizm Bakanlığının Kültür Portalı‘nda yapı, Siverekli Mescidi ve Hz. Abbas Camii isimleriyle tanıtılıyor. Bakanlığın turizm kaydında cami olarak sınıflandırılan yapı, inanç turizmi kapsamında da listeleniyor.

Kültür Portalı’ndaki açıklama 31 Mart 2017 tarihinde yayımlandı ve 21 Şubat 2023 tarihinde güncellendi. Kayıtta, yapıya şehir içi ulaşım araçlarıyla erişim sağlanabileceği bilgisi de yer alıyor.

Tarihî açıklamada eski Siverekli ve Beykapısı mahallelerinin isimleri geçerken, Kültür Portalı’nın adres bölümünde Hakimdede Mahallesi bulunuyor. Resmî kayıtlarda yer alan bu bilgiler, Siverekli Mescidi’nin geçmişteki kullanım değişimini ve Hz. Abbas Camii adıyla korunan ibadet bölümünü belgeliyor.