Şanlıurfa’da şehir hayatından uzaklaşmak, hafta sonlarını doğayla iç içe geçirmek ve küçük bir bahçe sahibi olmak isteyen vatandaşların ilgisi hobi bahçelerine yöneliyor. Özellikle kırsal bölgelerde tarım arazilerinin hisseli tapu veya kooperatif sistemiyle küçük kullanım alanlarına ayrılarak satışa sunulması dikkat çekiyor. Ancak satın alınan alanın tarım arazisi olması durumunda vatandaşları ciddi yaptırımlar bekleyebiliyor.
CEZALAR 2026’DA AĞIRLAŞTI
Tarım arazilerinin amacı dışında kullanılmasına yönelik cezalar 2026 yılında gerçekleştirilen düzenlemeyle artırıldı. 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nda gerçekleştirilen değişiklikle, tarım arazilerinin izinsiz yapı, kazı veya dolgu gibi faaliyetlerle zarar görmesi halinde uygulanacak idari para cezası metrekare başına 2 bin 500 TL’ye yükseltildi. Büyük Ova Koruma Alanlarında ise cezanın iki kat uygulanmasıyla rakam metrekare başına 5 bin TL’ye kadar çıkabiliyor. Bu nedenle yüzlerce metrekarelik bir alanda gerçekleştirilen izinsiz kullanım, milyonlarca liralık idari para cezasına dönüşebiliyor.
ŞANLIURFA’DA BÜYÜK OVA DETAYI
Düzenleme, Türkiye’nin önemli tarım merkezlerinden biri olan Şanlıurfa açısından ayrı bir önem taşıyor. Birecik, Bozova, Ceylanpınar, Halfeti, Harran, Siverek, Suruç, Viranşehir ve Yaylak ovaları Büyük Ova Koruma Alanları arasında bulunuyor. Bu bölgelerde tarım arazilerinin amacı dışında kullanılması durumunda uygulanabilecek yaptırımlar daha da ağırlaşabiliyor. Hobi bahçesi satın almayı düşünen vatandaşların bu nedenle arazinin yalnızca tapu durumunu değil, Büyük Ova Koruma Alanında bulunup bulunmadığını da kontrol etmesi gerekiyor.
HİSSELİ TAPU VATANDAŞI YANILTMASIN
Hobi bahçelerinde en fazla dikkat edilmesi gereken konulardan biri hisseli tapu sistemi. Büyük bir tarım arazisinden hisse satın alınması, vatandaşın kendisine gösterilen 300 veya 500 metrekarelik alanın bağımsız tapulu sahibi olduğu anlamına gelmeyebiliyor.
Satış sırasında tel örgülerle ayrılan veya “bu bölüm size ait” denilen alanlar, tapuda ayrı bir parsel olarak kayıtlı olmayabiliyor. Hisseli tapu sahibi olmak da arazi üzerinde istenilen şekilde yapı yapılabileceği anlamına gelmiyor.
KOOPERATİF ÜYELİĞİ DE YAPI HAKKI VERMİYOR
Hobi bahçelerinin satışında kullanılan yöntemlerden biri de kooperatif sistemi. Ancak bir kooperatife üye olmak veya kooperatif üzerinden kullanım alanı edinmek, tarım arazisi üzerinde otomatik olarak yapılaşma hakkı sağlamıyor. Vatandaşların “kooperatif üzerinden satılıyor, o halde tamamen yasaldır” düşüncesiyle hareket etmemesi gerekiyor. Arazinin imar durumu ve kullanım şartlarının mutlaka ilgili resmi kurumlardan öğrenilmesi önem taşıyor.
KONTEYNER VE PREFABRİK EV İÇİN DE DİKKAT
Tarım arazisi satın alan vatandaşların merak ettiği bir diğer konu ise konteyner veya prefabrik yapıların durumu. Bir yapının betonarme olmaması, her durumda izinsiz şekilde araziye yerleştirilebileceği anlamına gelmiyor. Arazinin niteliği, imar durumu, yapının kullanım amacı ve özelliklerine göre farklı izin süreçleri gündeme gelebiliyor. İzinsiz olduğu tespit edilen yapılar idari para cezasının yanı sıra kaldırma veya yıkım işlemleriyle de karşı karşıya kalabiliyor.
TARIM ARAZİLERİ ZARAR GÖRÜYOR
Hobi bahçelerinin yaygınlaşması yalnızca satın alan vatandaşlar açısından değil, tarım arazilerinin korunması açısından da risk oluşturuyor. Tarım alanlarının küçük bölümlere ayrılması, yollar açılması, beton dökülmesi, tel örgüler çekilmesi ve çeşitli yapıların kurulması toprağın tarımsal bütünlüğünü bozabiliyor. Türkiye’nin önemli tarımsal üretim merkezlerinden biri olan Şanlıurfa’da verimli arazilerin amacı dışında kullanılması, uzun vadede tarımsal üretim alanlarının azalmasına yol açabiliyor.
HOBİ BAHÇESİ ALMADAN ÖNCE BUNLARI KONTROL EDİN
Hobi bahçesi veya tarla satın almayı düşünen vatandaşların herhangi bir ödeme yapmadan önce bazı önemli detayları araştırması gerekiyor. Satın alınacak yerin tapuda tarla mı, bağ mı, bahçe mi yoksa imarlı arsa mı olduğu kontrol edilmeli. Arazinin müstakil tapulu parsel mi yoksa hisseli tapu mu olduğu öğrenilmeli. Yapılaşma izni bulunup bulunmadığı araştırılmalı. Arazinin Büyük Ova Koruma Alanında kalıp kalmadığı sorgulanmalı. Satıcının verdiği bilgilerle yetinmek yerine ilgili belediyenin imar birimi ile İl veya İlçe Tarım ve Orman Müdürlüklerinden bilgi alınmalı.
ÖDEME YAPMADAN ÖNCE RESMİ KURUMLARA SORUN
Vatandaşların hobi bahçesi satın almadan önce resmi kurumlardan bilgi alması büyük önem taşıyor. Kapora verilmeden, sözleşme imzalanmadan veya tapu devri gerçekleştirilmeden önce taşınmazın hukuki ve imar durumunun araştırılması, ilerleyen süreçte yaşanabilecek maddi kayıpların önüne geçebiliyor. Doğayla iç içe vakit geçirmek amacıyla gerçekleştirilen bir yatırım, gerekli kontroller yapılmadığında yüksek para cezaları, yıkım kararları ve uzun sürebilecek hukuki süreçlerle sonuçlanabiliyor.
